{"id":2029,"date":"2025-04-13T01:25:44","date_gmt":"2025-04-12T22:25:44","guid":{"rendered":"https:\/\/hhhukuk.com\/?p=2029"},"modified":"2025-04-13T01:25:44","modified_gmt":"2025-04-12T22:25:44","slug":"musterek-borclularin-bir-zamanda-iflasi-ve-muflisle-birlikte-borclu-tarafindan-borcun-kismen-odenmesi-iik-m-2003-ve-204","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hhhukuk.com\/en\/musterek-borclularin-bir-zamanda-iflasi-ve-muflisle-birlikte-borclu-tarafindan-borcun-kismen-odenmesi-iik-m-2003-ve-204\/","title":{"rendered":"Bankruptcy of Joint Debtors at One Time and Partial Payment of Debt by the Debtor Together with the Bankrupt (Art.2003 and 204)"},"content":{"rendered":"

M\u00dc\u015eTEREK BOR\u00c7LULARIN B\u0130R ZAMANDA \u0130FLASI VE M\u00dcFL\u0130SLE B\u0130RL\u0130KTE BOR\u00c7LU\u00a0<\/span><\/span><\/b>TARAFINDAN BORCUN KISMEN \u00d6DENMES\u0130 (\u0130\u0130K.m.2003 ve 204)<\/span><\/span><\/b><\/p>\n

INTRODUCTION<\/b><\/span><\/span>
\nTicari hayat\u0131n bir gereklili\u011fi olarak, baz\u0131 durumlarda birden fazla \u015fahs\u0131n ayn\u0131 borcu \u00fcstlenmeleri (m\u00fcteselsil bor\u00e7luluk) g\u00f6r\u00fclmekte ve \u00fcstlenilen borcun \u00f6denmemesi halinde, her iki bor\u00e7lu hakk\u0131nda iflas takibi yap\u0131labilmektedir. Yine, baz\u0131 hallerde, bir bor\u00e7lu hakk\u0131nda yap\u0131lan iflas takibine konu k\u0131l\u0131nan borcun, di\u011fer bor\u00e7lu taraf\u0131ndan k\u0131smen veya tamamen \u00f6denmesi g\u00f6r\u00fclebilmektedir. \u0130\u015fte, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda, s\u00f6z\u00fc edilen durumlarla ili\u015fkili olarak, \u0130flas hukukunun ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lara, \u0130\u0130K m.203 ve 204 h\u00fck\u00fcmleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda temas edilecektir.<\/span><\/span>
\nBu \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda, s\u00f6z konusu madde h\u00fck\u00fcmlerinin daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, \u00f6ncelikle \u201ciflas, m\u00fc\u015fterek bor\u00e7lu, m\u00fcteselsil bor\u00e7lu\u201d kavramlar\u0131 \u00fczerinde durulacakt\u0131r. Daha sonra, s\u0131ras\u0131yla \u0130\u0130K m.203 ve m.204 madde h\u00fck\u00fcmleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele al\u0131nacakt\u0131r. Son olarak ise, konuya ili\u015fkin Yarg\u0131tay kararlar\u0131na da temas etmekle \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z nihayet bulacakt\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

I. M\u00dc\u015eTEREK BOR\u00c7LU KAVRAMI<\/b><\/span><\/span>
\n\u0130nceleme konumuzu olu\u015fturan \u0130\u0130K m.203 ve 204 h\u00fck\u00fcmleri; m\u00fc\u015fterek bor\u00e7luluk (birlikte bor\u00e7luluk) kavram\u0131 \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015f olmas\u0131 nedeniyle, madde h\u00fck\u00fcmlerinin tam manas\u0131yla anla\u015f\u0131lmas\u0131nda, s\u00f6z konusu bor\u00e7luluk \u00fczerinde durmakta yarar oldu\u011fu kanaatindeyim.<\/span><\/span>
\nKayna\u011f\u0131 ne olursa olsun, var olan bir bor\u00e7 ili\u015fkisinde, biri alacakl\u0131 di\u011feri bor\u00e7lu olmak \u00fczere mutlaka iki taraf mevcuttur. Ancak, bir bor\u00e7 ili\u015fkisinde daima iki taraf\u0131n bulunmas\u0131, gerek alacakl\u0131 gerek bor\u00e7lu taraf\u0131n mutlaka birer ki\u015fiden olu\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmez. \u00d6zellikle, bor\u00e7lu say\u0131s\u0131n\u0131n birden fazla oldu\u011fu hallerde, bir \u00fcst kavram olarak \u201cm\u00fc\u015fterek bor\u00e7luluk(=birlikte bor\u00e7luluk)<\/i>\u201d halinden bahsedilmektedir. M\u00fc\u015fterek bor\u00e7luluk uygulamada; m\u00fcteselsil bor\u00e7luluk, k\u0131smi bor\u00e7luluk ve b\u00f6l\u00fcnmez bor\u00e7luluk olmak \u00fczere, \u00fc\u00e7 farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilmektedir. Konumuz bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem arz etmesi nedeniyle, m\u00fc\u015fterek bor\u00e7luluk \u00e7e\u015fitlerinden \u00f6zellikle\u00a0m\u00fcteselsil bor\u00e7luluk<\/i>\u00a0\u00fczerinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 durulacakt\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

1.K\u0131smi Bor\u00e7luluk<\/b><\/span><\/span>
\nBor\u00e7lu taraf\u0131n birden fazla ki\u015fiden olu\u015fmas\u0131 halinde, alacakl\u0131n\u0131n bor\u00e7lulardan her birini borcun tamam\u0131ndan sorumlu tutabilmesi, ancak BK. m.141\u2019 de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen m\u00fcteselsil bor\u00e7larda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Birden fazla bor\u00e7lunun, bir bor\u00e7tan m\u00fcteselsilen sorumlu olmas\u0131 ise, ancak BK. m. 141\u2019 deki istisnai hallerde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu istisnalar\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 hallerde, birden fazla bor\u00e7ludan her biri borcun sadece belli bir k\u0131sm\u0131ndan sorumlu tutulabilecektir. Buna g\u00f6re, bor\u00e7lar hukuku sistemimizde, bor\u00e7lu taraf\u0131n birden fazla ki\u015fiden olu\u015fmas\u0131 halinde, m\u00fcteselsil bor\u00e7luluk bir istisna olup, as\u0131l kural k\u0131smi bor\u00e7luluk halidir. M\u00fcteselsil borcun s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 hallerde, alacakl\u0131 birden fazla bor\u00e7lunun her birinden borcun tamam\u0131n\u0131 de\u011fil, ancak her bir bor\u00e7lunun, bu bor\u00e7tan hissesine d\u00fc\u015fen k\u0131sm\u0131n ifas\u0131n\u0131 talep edebilecektir.<\/span><\/span>
\nBir bor\u00e7 ili\u015fkisinde birden fazla bor\u00e7lunun bulunmas\u0131 halinde, bunlar\u0131n sorumlu olduklar\u0131 hisseler bak\u0131m\u0131ndan BK.\u2019 da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ana kural \u201cher bir bor\u00e7lu, borcun e\u015fit hissesinde sorumlu olur\u201d. Bu kural, BK\u2019 muzun 146\/1 madde h\u00fckm\u00fcnden \u00e7\u0131kart\u0131labilir. Bu h\u00fckme g\u00f6re, m\u00fcteselsil bor\u00e7lulardan birisi, alacakl\u0131ya hissesinden fazla ifada bulunursa, di\u011fer bor\u00e7lulardan her birine e\u015fit hisse i\u00e7in r\u00fccu hakk\u0131na sahiptir. Buna g\u00f6re, kanunkoyucu, birden fazla bor\u00e7ludan her birinin, aksine bir anla\u015fma yoksa, bor\u00e7tan e\u015fit bir hisseyi \u00fcstlenmesi gerekti\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6yleyse, bir bor\u00e7 ili\u015fkisinde, alacakl\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda birden fazla bor\u00e7lu mevcut ise, alacakl\u0131 bor\u00e7lulardan her birini e\u015fit hisseler halinde sorumlu tutabilecektir88.<\/span><\/span><\/p>\n

2.M\u00fcteselsil Bor\u00e7luluk<\/b><\/span><\/span>
\nBor\u00e7lu taraf\u0131n birden fazla ki\u015fiden olu\u015fmas\u0131nda ikinci ihtimal, alacakl\u0131n\u0131n her bir bor\u00e7luyu borcun bir k\u0131sm\u0131ndan de\u011fil, tamam\u0131ndan sorumlu tutabilmesidir. Bu durum, \u015f\u00fcphesiz ki, alacakl\u0131n\u0131n yarar\u0131nad\u0131r. Zira, borcun ifa edilmemesi halinde, alacakl\u0131, her bir bor\u00e7lu ile, bor\u00e7tan d\u00fc\u015fen hissesi i\u00e7in u\u011fra\u015facak yerde, her bir bor\u00e7luyu borcun tamam\u0131ndan sorumlu tutabilme imkan\u0131n\u0131 elde edebilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, m\u00fcteselsil bor\u00e7luluk, bor\u00e7lular a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a riskli bir bor\u00e7luluk t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu nedenle, BK. m.141 h\u00fckm\u00fc, m\u00fcteselsil bor\u00e7lulu\u011fu kural olan bir bor\u00e7luluk de\u011fil, istisnai bir bor\u00e7luluk t\u00fcr\u00fc olarak d\u00fczenlemi\u015ftir. B\u00f6yle istisnai durum s\u00f6z konusu oldu\u011fu hallerde, alacakl\u0131 borcun ifas\u0131na kadar bor\u00e7lulardan her birini borcun tamam\u0131ndan ya da bir k\u0131sm\u0131ndan sorumlu tutabilme yetkisine sahip olmaktad\u0131r.<\/span><\/span>
\nBK. m.141 h\u00fckm\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, m\u00fcteselsil borcun iki kayna\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilmekteyiz. Kanunun bu h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re, m\u00fcteselsil bor\u00e7, ya taraf iradelerinden ya da kanundan do\u011fabilir. M\u00fcteselsil borcun bu iki kayna\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, mahkeme karar\u0131na dayanan bir kayna\u011f\u0131n\u0131n da olabilece\u011fi kabul edilmektedir89.<\/span><\/span>
\nBK\u2019 muz, m\u00fcteselsil borcun yayg\u0131n kayna\u011f\u0131 olarak s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan m\u00fcteselsil borcu \u00f6ncelikle h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. BK. m.141\/1\u2019 de, birden fazla bor\u00e7ludan her birinin \u201cborcun mecmuundan mesul olma\u011f\u0131 iltizam ettiklerini beyan\u201d etmelerinin tesels\u00fcle yol a\u00e7aca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bor\u00e7lular\u0131n alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131, m\u00fcteselsilen bor\u00e7lu olmay\u0131 \u201cbeyan etmeleri\u201d ifadesi, m\u00fcteselsil borcun do\u011fumu i\u00e7in alacakl\u0131n\u0131n bir irade a\u00e7\u0131klamas\u0131na ihtiya\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 yarg\u0131s\u0131na yol a\u00e7mamal\u0131d\u0131r. Bor\u00e7lunun m\u00fcteselsilen bor\u00e7lu olmay\u0131 beyan etmeleri, her zaman alacakl\u0131n\u0131n bunu kabul iradesini gerekli k\u0131lar. Bu nedenle, burada birden fazla bor\u00e7lu ile alacakl\u0131 aras\u0131nda bor\u00e7lanma t\u00fcr\u00fc s\u00f6z konusudur. Buna g\u00f6re, burada s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan bir m\u00fcteselsil bor\u00e7 kayna\u011f\u0131 s\u00f6z konusudur. Burada, tesels\u00fcl, taraflar\u0131n iradesine dayand\u0131\u011f\u0131ndan, buna \u201cr\u0131zai tesels\u00fcl\u201d ad\u0131 da verilmektedir. M\u00fcteselsil borcun varl\u0131\u011f\u0131na dair irade, s\u00f6zle\u015fmeden a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Zira, m\u00fcteselsil bor\u00e7 istisna olup, bu iradenin a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 hallerde, birden fazla bor\u00e7lu aras\u0131nda as\u0131l olan k\u0131smi bor\u00e7luluktur. Bu nedenle, \u015f\u00fcphe halinde m\u00fcteselsil borcun de\u011fil, k\u0131smi borcun varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilmelidir. Bor\u00e7tan dolay\u0131 m\u00fcteselsilen sorumlu olma iradesi, bu y\u00f6nde beyanda bulunan bor\u00e7lular i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Bu nedenle, bir bor\u00e7 ili\u015fkisinde, birden fazla bor\u00e7lu olup, bunlardan bir k\u0131sm\u0131 m\u00fcteselsilen sorumlu olmay\u0131 kabul etmi\u015flerse, tesels\u00fcl bunlar i\u00e7in s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Yine, m\u00fcteselsil bor\u00e7lu olma iradesi, ge\u00e7erlilik \u015fekline ba\u011fl\u0131 olan s\u00f6zle\u015fmelerde, bu \u015fekle uygun olarak a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin; ta\u015f\u0131nmaz sat\u0131\u015f vaadi s\u00f6zle\u015fmesi, resmi yaz\u0131l\u0131 ge\u00e7erlilik ko\u015fuluna ba\u011fl\u0131 bir s\u00f6zle\u015fmedir. Bu t\u00fcr bir s\u00f6zle\u015fmede, \u00fc\u00e7 sat\u0131c\u0131 mevcut ise, bunlar\u0131n s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131ndan do\u011fan zararlardan, m\u00fcteselsilen sorumlu tutulabilmeleri i\u00e7in, resmi senette sat\u0131c\u0131lar\u0131n m\u00fcteselsilen sorumlu olmay\u0131 kabul etmi\u015f olmalar\u0131 gerekir90. Dolay\u0131s\u0131yla, alacakl\u0131 bor\u00e7lular\u0131n her birinden alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 isteyebilmesi i\u00e7in s\u00f6z konusu resmi senetle \u201cm\u00fcteselsil bor\u00e7lulu\u011fun\u201d oldu\u011funu ispat etmesi gerekmektedir. Her ihtimalde, m\u00fcteselsilen sorumlu olma iddias\u0131, hukuki i\u015flemle ilgili oldu\u011fundan, bu iddian\u0131n HUMK. M. 288 vd. h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re senetle ispat edilmesi gerekir.<\/span><\/span>
\nS\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan m\u00fcteselsil bor\u00e7luluk (iradi tesels\u00fcl) d\u0131\u015f\u0131nda, kanundan do\u011fan tesels\u00fcl (kanuni tesels\u00fcl) oldu\u011fu ve bu kapsamda; haks\u0131z fiillerden dolay\u0131 m\u00fcteselsil bor\u00e7luluk, ticari bor\u00e7lardaki \u201ctesels\u00fcl karinesi\u201d nedeniyle m\u00fcteselsil bor\u00e7luluk, miras\u00e7\u0131lar\u0131n murisin bor\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 m\u00fcteselsil sorumluluk, 4077 say\u0131l\u0131 TKHK m. 4 h\u00fckm\u00fc nedeniyle m\u00fcteselsil bor\u00e7luluk hallerinin oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir91.<\/span><\/span>
\nM\u00fcteselsil bor\u00e7lulukta, bir i\u00e7 ili\u015fki birde d\u0131\u015f ili\u015fki mevcuttur. D\u0131\u015f ili\u015fki, yukar\u0131da da temas edildi\u011fi \u00fczere, alacakl\u0131n\u0131n, borcun tamam\u0131 bak\u0131m\u0131ndan asl\u0131 ve fer\u2019 ileriyle birlikte (faiz, cezai \u015fart gibi) tamamen ifa edilinceye kadar, bor\u00e7lulardan her birine m\u00fcracaat edebilme yetkisini ifade eder. Ancak, alacakl\u0131n\u0131n bor\u00e7lular kar\u015f\u0131s\u0131ndaki bu durumu, alacakl\u0131n\u0131n ifa talepleri kar\u015f\u0131s\u0131nda, bor\u00e7lular\u0131n savunmas\u0131z kald\u0131klar\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yamaz. Alacakl\u0131n\u0131n, ifa talebiyle kar\u015f\u0131la\u015fan bor\u00e7lulardan her birinin, alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebilece\u011fi ortak def\u2019 i ve itirazlar ile ki\u015fisel def\u2019 i ve itirazlar\u0131 mevcuttur.<\/span><\/span><\/p>\n

a)Ortak Def\u2019i ve \u0130tirazlar<\/b><\/span><\/span>
\nBunlar as\u0131l bor\u00e7 ili\u015fkisinden kaynaklanan ve b\u00fct\u00fcn bor\u00e7lulara ait olan savunma ara\u00e7lar\u0131d\u0131r. Bu, m\u00fcteselsil bor\u00e7lular aras\u0131ndaki bor\u00e7 ili\u015fkisinin i\u00e7erik ve do\u011fumundan kaynaklanan def\u2019 i ve itirazlard\u0131r. Borcun kayna\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil eden s\u00f6zle\u015fmenin; ehliyet, \u015fekil, irade ile beyan aras\u0131ndaki uyum, hukuka, ahlaka ve adaba uygunluk gibi, bor\u00e7 ili\u015fkisinin kurulmas\u0131na ili\u015fkin eksiklikler, her bor\u00e7lu taraf\u0131ndan alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 bir itiraz olarak ileri s\u00fcr\u00fclebilecektir92.<\/span><\/span><\/p>\n

b)Ki\u015fisel Def\u2019i ve \u0130tirazlar<\/b><\/span><\/span>
\nBu t\u00fcr def\u2019 i ve itirazlar, her bir bor\u00e7lunun, alacakl\u0131 ile olan ki\u015fisel ili\u015fkisinden kaynaklanan, di\u011fer bor\u00e7lular\u0131 ilgilendirmeyen savunma ara\u00e7lar\u0131d\u0131r. Ki\u015fisel def\u2019 i ve itirazlar, bor\u00e7lunun \u015fahs\u0131 ile ilgili olup, alacakl\u0131 ile olan kendi \u00f6zel hukuksal ili\u015fkilerinden kaynaklan\u0131rlar. Bunlar di\u011fer bor\u00e7lular\u0131 ilgilendirmez ve bu nedenle di\u011fer bor\u00e7lular\u0131n hukukunu etkilemezler(\u00f6rne\u011fin, takas def\u2019 i). Ortak def\u2019 i ve itirazlar ile ki\u015fisel de\u2019 i ve itirazlar aras\u0131ndaki en \u00f6nemi fark, bunlar\u0131 ileri s\u00fcrme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bulunup bulunmamas\u0131ndand\u0131r. Ortak def\u2019 i ve itirazlar\u0131 ileri s\u00fcrmek, sadece bir hak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Bunu ileri s\u00fcrmeyen bor\u00e7lu, di\u011fer bor\u00e7lulara y\u00f6nelik r\u00fccu hakk\u0131n\u0131 kaybeder. Halbuki, ki\u015fisel def\u2019 i ve itirazlar\u0131 ileri s\u00fcrmek sadece bir hak olup, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck de\u011fildir. Zira, ki\u015fisel def\u2019 i ve itirazlar\u0131 ileri ileri s\u00fcrmeyen bor\u00e7lunun di\u011fer bor\u00e7lulara r\u00fccu hakk\u0131 kaybolmaz.<\/span><\/span>
\nBK. m. 146 h\u00fckm\u00fc, m\u00fcteselsil bor\u00e7 ili\u015fkisinde r\u00fccu hakk\u0131n\u0131 d\u00fczenlemektedir. Burada, r\u00fccu hakk\u0131ndan s\u00f6z edebilmek i\u00e7in; m\u00fcteselsil bir bor\u00e7 ili\u015fkisinin varl\u0131\u011f\u0131, bor\u00e7lunun hissesinden fazla ifada ya da ifa yerine ge\u00e7en edimde bulunmas\u0131 ve bor\u00e7lunun ifadan ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 gerekmektedir93.<\/span><\/span>
\nBir bor\u00e7 ili\u015fkisi nedeniyle, alacakl\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcteselsil bor\u00e7lu s\u0131fat\u0131yla de\u011fil, ba\u015fka bir s\u0131fatla, m\u00fcteselsilen sorumlu tutulabilen bor\u00e7lu bulunabilir. \u00d6rne\u011fin; As\u0131l bor\u00e7lu yan\u0131nda, alacakl\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcteselsilen kefil mevcut ise, alacakl\u0131 as\u0131l bor\u00e7lu yerine, alaca\u011f\u0131n\u0131n tahsili i\u00e7in \u201cm\u00fcteselsil kefil\u201d aleyhine takip yapm\u0131\u015f olabilir(BK.m.487). M\u00fcteselsil kefil, alacakl\u0131ya ifada bulundu\u011fu taktirde, as\u0131l bor\u00e7luya r\u00fccu hakk\u0131na sahiptir. Ancak, kefilin as\u0131l bor\u00e7luya r\u00fccu hakk\u0131, kanunda \u00f6zel olarak ve m\u00fcteselsil bor\u00e7ta r\u00fccu hakk\u0131nda farkl\u0131 olarak h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r(BK.m.496-498). Zira, m\u00fcteselsil bor\u00e7ta, bor\u00e7lulardan her biri as\u0131l bor\u00e7lu oldu\u011fu halde, m\u00fcteselsil kefalette, kefil, as\u0131l bor\u00e7lu yerine ifada bulunan ve bu nedenle kendisine de\u011fil, ba\u015fkas\u0131na (as\u0131l bor\u00e7luya) ait bir borcu ifa eden konumundad\u0131r. Yine r\u00fccu ba\u011flam\u0131nda, de\u011finilmesi gereken di\u011fer bir konu ise, r\u00fccu miktar\u0131n\u0131n neye g\u00f6re belirlenece\u011fi konusudur. Burada \u015fu iki ihtimalin oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir; m\u00fcteselsil bor\u00e7lulardan her birinin i\u00e7 ili\u015fkide, borcun ne kadarl\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131 (hissesini) \u00fcstlendikleri, kendi aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 bir anla\u015fma ile belirlenmi\u015f olabilir. Bu ihtimalde, i\u00e7 li\u015fkide kararla\u015ft\u0131r\u0131lan bu hisseden fazla bir miktar i\u00e7in alacakl\u0131ya ifada bulunan ya da ifa yerine ge\u00e7en edimde bulunan m\u00fcteselsil bor\u00e7lu, di\u011ferlerine hissesinden fazlas\u0131 i\u00e7in r\u00fccuan ifa talebinde bulunacakt\u0131r. \u015eayet, m\u00fcteselsil bor\u00e7lular, i\u00e7 ili\u015fkide, bor\u00e7tan \u00fcstlendikleri hisseyi belirlememi\u015f iseler, BK m146\/1 gere\u011fi \u201ce\u015fit hisse\u201d ilkesini kabul etmi\u015f olduklar\u0131 anlam\u0131na gelir94. Bu ihtimalde, bor\u00e7lulardan her biri, i\u00e7 ili\u015fkide, bor\u00e7tan e\u015fit hisseyi \u00fcstlenmi\u015f say\u0131l\u0131rlar. Bu kapsamda belirtmek gerekir ki, m\u00fcteselsil bor\u00e7lu, sadece hissesi oran\u0131nda (miktar\u0131nda) ifada bulunmu\u015fsa, i\u00e7 ili\u015fkide kendisine d\u00fc\u015fen borcu \u00f6demi\u015f olaca\u011f\u0131ndan, di\u011ferlerine r\u00fccu hakk\u0131na sahip olmayacakt\u0131r. BK\u2019 muz alacakl\u0131y\u0131 tatmin eden m\u00fcteselsil bor\u00e7lunun r\u00fccu hakk\u0131n\u0131 halefiyetle desteklemi\u015ftir. O halde, m\u00fcteselsil bor\u00e7lulara tan\u0131nm\u0131\u015f olan r\u00fccu hakk\u0131, basit bir r\u00fccu hakk\u0131 olmay\u0131p, alacakl\u0131n\u0131n haklar\u0131na halef olmaya dayanmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

II. M\u00dc\u015eTEREK BOR\u00c7LULARIN B\u0130R ZAMANDA \u0130FLASI (m.203)<\/b><\/span><\/span>
\n\u0130\u0130K m.203 de, m\u00fcteselsil bor\u00e7lulu\u011fun hukuki mahiyeti ile ilgili bir d\u00fczenleme sevk edilmi\u015ftir. Zira, bilindi\u011fi gibi, m\u00fcteselsil bor\u00e7lulukta, her bor\u00e7lu, alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131, edimin tamam\u0131ndan sorumlu olup, alacakl\u0131 edimin tamam\u0131n\u0131 bor\u00e7lulardan her hangi birinden istedi\u011fi taktirde, bu bor\u00e7lu, kendisinin borcunun sadece kendi pay\u0131na d\u00fc\u015fen k\u0131sm\u0131ndan sorumlu oldu\u011funa ili\u015fkin taksim def\u2019 iini ileri s\u00fcrememektedir. Ancak, bu durum, tahsilde m\u00fckerrere sebebiyet vermemelidir. \u0130\u015fte, \u0130\u0130K m.203\u2019deki d\u00fczenlemenin temelinde yatan, m\u00fcteselsil bor\u00e7lulu\u011fun bu niteli\u011fidir.<\/span><\/span>
\nMadde h\u00fckm\u00fcn\u00fcn birinci f\u0131kras\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; bir borcu birlikte taahh\u00fct edenler ayn\u0131(bir) zamanda iflas ederse95, di\u011fer bir ifadeyle bu ki\u015filerin iflas tasfiyeleri ayn\u0131 zamana denk gelirse, alacakl\u0131lar alacaklar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu m\u00fcflislerin her birinin masas\u0131ndan isteyebilecektirler96. Bilindi\u011fi \u00fczere, birden fazla bor\u00e7lunun ayn\u0131 borcu birlikte \u00fcstlenmeleri halinde bir m\u00fcteselsil sorumluluk s\u00f6z konusudur. \u0130\u015fte, bu anlay\u0131\u015ftan hareketle \u0130\u0130K m. 203\/1 h\u00fckm\u00fc, yukar\u0131da da temas etti\u011fimiz \u00fczere, bor\u00e7lular\u0131n birlikte iflas\u0131 durumunda, alacakl\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc her bir m\u00fcteselsil bor\u00e7lunun masas\u0131ndan talep edebilece\u011fini kaleme almaktad\u0131r. Dikkat edildi\u011finde, bu h\u00fck\u00fcm, m\u00fcteselsil sorumluluk h\u00fck\u00fcmlerine de uygun d\u00fc\u015fmektedir(BK m.141 vd.). Bu kapsamda olmak \u00fczere, m\u00fcteselsil bor\u00e7lular\u0131n alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131, b\u00f6l\u00fcnmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir birlikte \u00fcstlenmeleri ve bu bor\u00e7lular\u0131n birlikte iflas etmeleri halinde veya iflaslar\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamana rastlamas\u0131 ihtimalinde; alacakl\u0131n\u0131n \u0130\u0130K m. 198 h\u00fckm\u00fc gere\u011fince paraya \u00e7evrilmesi suretiyle b\u00f6l\u00fcnmesi m\u00fcmk\u00fcn hale gelen alaca\u011f\u0131n\u0131, her bir m\u00fcteselsil bor\u00e7lunun masas\u0131na, borcun tamam\u0131 \u00fczerinden mi, yoksa her bir bor\u00e7luya d\u00fc\u015fen paya g\u00f6re mi yazd\u0131raca\u011f\u0131 hususu doktrinde tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Baz\u0131 yazarlar; iflasla borcun b\u00f6l\u00fcnmesi m\u00fcmk\u00fcn (kabili taksim) hale geldi\u011fini dikkate alarak, her bir bor\u00e7lunun masas\u0131na, onun sorumlu oldu\u011fu miktar\u0131n\u0131n kaydettirilebilece\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir97. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k di\u011fer yazarlar ise; alaca\u011f\u0131n tamam\u0131n\u0131n, her bir masaya ayr\u0131 ayr\u0131 yazd\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunmu\u015flard\u0131r. Zira, m\u00fcteselsil bor\u00e7lular\u0131n, bor\u00e7lar\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fcnebilir yahut b\u00f6l\u00fcnemez nitelikte bulunmas\u0131n\u0131n, \u0130\u0130K. m.203 h\u00fckm\u00fcn\u00fcn uygulanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hi\u00e7bir fark olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 belirtilmektedir. Yine, \u0130\u0130K. m. 203\u2019 \u00fcn benimsedi\u011fi temel fikir, m\u00fcteselsil bor\u00e7lardan, alacakl\u0131n\u0131n imkan nispetinde alaca\u011f\u0131n\u0131, tamam\u0131na ula\u015fabilecek noktaya kadar alabilmesidir. Bu nedenle, alacakl\u0131n\u0131n m\u00fcteselsil bor\u00e7lular\u0131n\u0131n masalar\u0131na ayr\u0131 ayr\u0131 olmak \u00fczere alaca\u011f\u0131n tamam\u0131n\u0131n yazd\u0131r\u0131labilmesi ve bu durumda da \u0130\u0130K. m. 203\u2019\u00fcn aynen uygulanmas\u0131 gerekmektedir98. \u0130\u0130K m.203\/1 h\u00fckm\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00fczerinde tart\u0131\u015fmaya yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde bir d\u00fczenleme sevk edilmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki, \u0130\u0130K. 203\/1 madde h\u00fckm\u00fcnde; iflas takibine konu olan m\u00fcteselsil bor\u00e7lular\u0131n bor\u00e7lar\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fcnebilir veya b\u00f6l\u00fcnemez ayr\u0131m\u0131na gidilmeksizin\u201d\u2026alacakl\u0131 alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 m\u00fcflislerin her birinin masas\u0131ndan isteyebilir.\u201d denilmektedir. Ayr\u0131ca, yukar\u0131da da temas edildi\u011fi gibi, bu h\u00fckm\u00fcn amac\u0131 ve alt\u0131nda yatan temel fikir nazara al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, madde h\u00fckm\u00fcn\u00fcn do\u011frudan, anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi kanaatindeyim. Dolay\u0131s\u0131yla, iflas takibine konu k\u0131l\u0131nan, bor\u00e7 konusu mallar\u0131n b\u00f6l\u00fcn\u00fcp b\u00f6l\u00fcnememe noktas\u0131ndan hareketle ileri s\u00fcr\u00fclen de\u011fi\u015fik fikrin kabul\u00fc m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/span><\/span>
\n\u0130\u0130K m.203\/2 h\u00fckm\u00fcne akt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda;\u201d Toplanan hisseler alacak yekunundan fazla ise, bu fazla, m\u00fc\u015fterek bor\u00e7lusuna kar\u015f\u0131 m\u00fckellef oldu\u011fu hisseden ziyade \u00f6demede bulunmu\u015f olan masalara intikal eder.\u201d \u015feklinde bir d\u00fczenleme mevcuttur. Bunu a\u00e7\u0131klayacak olursak;<\/span><\/span>
\nM\u00fcteselsil bor\u00e7lular\u0131n birlikte (ayn\u0131 zamanda) iflas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi taktirde; alacakl\u0131, yukar\u0131da da de\u011findi\u011fimiz \u00fczere, alaca\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc her bir m\u00fcteselsil bor\u00e7lunun masas\u0131ndan talep edebilmektedir. \u015e\u00fcphesiz ki, burada, alacakl\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131nda m\u00fckerrere d\u00fc\u015fmeme \u015fart\u0131 z\u0131mnen mevcuttur Dolay\u0131s\u0131yla, alacakl\u0131 alaca\u011f\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 tahsil edemeyecek ise de, alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 her bir m\u00fcteselsil bor\u00e7lunun iflas masas\u0131na yazd\u0131raca\u011f\u0131ndan, bu masalardan, alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131na isabet edecek olan gar\u00e2meyi (iflas pay\u0131n\u0131) elde edebilecektir. Bu paylar\u0131n, alaca\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc \u00fczerinden her bir masada ayr\u0131 ayr\u0131 tahakkuk ettirilmesi, iflas alacakl\u0131s\u0131n\u0131n, alaca\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc elde etmesine hizmet etmeyi ama\u00e7layan bir sistemdir. Bu nedenle; alacakl\u0131, alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131na ula\u015famazsa, masalar\u0131n i\u00e7 ili\u015fkiye dayal\u0131 kendi sorumluluklar\u0131ndan do\u011fan paylar\u0131ndan daha fazla \u00f6deme yapmalar\u0131 halinde, di\u011fer masalara m\u00fcracatlar\u0131na imkan tan\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r(\u0130\u0130K m.203\/3). Ancak, masalar\u0131n, alaca\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fcne g\u00f6re, alacakl\u0131ya verdikleri hissenin toplam\u0131, alacakl\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131n\u0131 a\u015fmas\u0131 halinde, r\u00fccu hakk\u0131na sahip olan ve i\u00e7 ili\u015fkiye g\u00f6re kendi sorumluluklar\u0131ndan daha fazla \u00f6deme yapan masalar, s\u00f6z konusu kanun h\u00fckm\u00fc gere\u011fi, di\u011fer masalara, \u00f6dedikleri bu fazla i\u00e7in r\u00fccu etme hakk\u0131na sahiptirler. Bu da, alacakl\u0131ya d\u00fc\u015fen pay\u0131n, alaca\u011f\u0131n tamamlanmas\u0131ndan sonraki kesimine ili\u015fkin olacakt\u0131r(\u0130\u0130K m.203\/3)99. \u0130\u0130K m.203\/3 h\u00fckm\u00fc; m\u00fcteselsil bor\u00e7lulukta, bor\u00e7lulardan her biri alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 borcun tamam\u0131ndan mesul olmalar\u0131 konusunun iflas hukukundaki yans\u0131mas\u0131d\u0131r(BK m.142\/2)100. Zira, bor\u00e7lu, yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6deme nispetinde di\u011fer(as\u0131l) bor\u00e7luya r\u00fccu imkan\u0131n\u0131n mevcut olmas\u0131 hususu(BK m.147), iflas hukuku bak\u0131m\u0131n \u0130\u0130K m.203\/3 h\u00fckm\u00fcyle birlikte de\u011ferlendirilecektir.<\/span><\/span>
\n\u0130\u0130K m.203 h\u00fckm\u00fcnde sevk edilen h\u00fckm\u00fcn daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, durumu bir \u00f6rnekle izah edilmesinde yarar olaca\u011f\u0131 kanaatindeyim;<\/span><\/span>
\nM\u00fcteselsil bor\u00e7lu B ve C\u2019 den 100 bin YTL alacakl\u0131 olan A, m\u00fcflis B\u2019 nin masas\u0131ndan %70 oran \u00fczerinden 70 bin YTL; m\u00fcflis C\u2019 nin masas\u0131ndan da %60 \u00fczerinden 60 bin YTL garame alabilecekse; A i\u00e7in elde edilecek toplam pay A\u2019 n\u0131n 100 bin YTL alaca\u011f\u0131ndan y\u00fcksek olup, 130 bin YTL\u2019 dir. Bu durumda, A\u2019 ya 70 bin YTL \u00f6deyen B\u2019 ye ait masan\u0131n i\u00e7 ili\u015fkiye g\u00f6re kendi sorumluluk pay\u0131ndan fazla \u00f6dedi\u011fi miktar 20 bin YTL\u2019dir. Malum oldu\u011fu \u00fczere, C\u2019 nin i\u00e7 ili\u015fkiden kaynaklanan sorumluluk pay\u0131 50 bin YTL\u2019 dir. (Bilindi\u011fi gibi, m\u00fcteselsil bor\u00e7lular, kendi aralar\u0131nda borcun b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclmesi konusunda bir anla\u015fma yapmam\u0131\u015flarsa, e\u015fit olarak y\u00fck\u00fcmlendikleri kabul edilir ve e\u015fit hisseden fazla \u00f6demede bulunan di\u011ferlerine r\u00fccu hakk\u0131na haiz olur101. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00f6rne\u011fimizde B ve C bor\u00e7lular, i\u00e7 ili\u015fkide 50\u2019 \u015fer bin YTL.lik k\u0131sm\u0131 taahh\u00fct ederler.) Bu verilere g\u00f6re, B\u2019 nin masas\u0131, C\u2019 nin masas\u0131ndan 20 bin YTL alacakt\u0131r. Buna g\u00f6re, C\u2019nin masas\u0131, %60 \u00fczerinden 60 bin YTL\u2019 yi, alacakl\u0131 A\u2019 ya garame tahsis etmesine ra\u011fmen; A\u2019 ya 30 bin YTL \u00f6deyecek, geriye kalan 30 bin YTL\u2019 nin (C\u2019 nin masas\u0131nda) 20 bin YTL.lik k\u0131sm\u0131n\u0131, r\u00fccu hakk\u0131n\u0131 kullanan B\u2019 nin masas\u0131na verecektir(BK m.146,\u0130\u0130K m.203). Geriye kalan 10 bin YTL ise C\u2019 nin masas\u0131nda kalarak, bu masan\u0131n di\u011fer alacakl\u0131lar\u0131na da\u011f\u0131t\u0131lacakt\u0131r102. Her ne kadar, \u0130\u0130K m.203 madde h\u00fckm\u00fcn\u00fc, iki bor\u00e7lu \u00fczerinde \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f olsak da, ikiden fazla m\u00fcteselsil bor\u00e7lunun bir zamanda iflas\u0131 halinde de uygulama alan\u0131 bulaca\u011f\u0131nda \u015f\u00fcphe etmemek gerekir. Kanaatimce, bu durumda; alacakl\u0131n\u0131n tatmini \u015fart\u0131yla, hissesinden fazla \u00f6demede bulunan bor\u00e7lu masas\u0131, fazla \u00f6demede bulundu\u011fu miktar bak\u0131m\u0131ndan di\u011fer m\u00fcteselsil bor\u00e7lu masalar\u0131na, r\u00fccu konusu borcun tamam\u0131n\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 intikali s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Zira, \u0130cra ve \u0130flas Kanunun 203 h\u00fckm\u00fcnde BK m.147\u2019 de getirilen genel d\u00fczenlemeye103 bir istisna te\u015fkil edecek bir h\u00fck\u00fcm mevcut de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00f6deme yapan bor\u00e7lu, \u00f6deme yapt\u0131\u011f\u0131 fazla miktar oran\u0131nda, alacakl\u0131 haklar\u0131na halef oldu\u011funa g\u00f6re, \u0130\u0130K m.203\/1 h\u00fckm\u00fc, bu durumdaki bor\u00e7lu masas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da tatbik edilmelidir. \u015e\u00fcphesiz ki, \u00f6demede bulunmak suretiyle alaca\u011fa halef olan masa, alacakl\u0131n\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 takip ve davaya devam edemeyecektir104. Yine, bor\u00e7lulardan biri ipotek veren di\u011feri as\u0131l bor\u00e7lu olup, her ikisinin bir zamanda iflas\u0131 halinde, Yarg\u0131tay; alacakl\u0131 alaca\u011f\u0131n\u0131 her iki masaya da kaydettirebilece\u011fini ancak, azami had ipote\u011finin olmas\u0131 durumunda, limiti a\u015fan miktar\u0131n masaya alacak kaydettirilemeyece\u011fini vurgulamaktad\u0131r (ipotek limitiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 sorumluluk)105.<\/span><\/span>
\nYukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi, birden fazla bor\u00e7lulardan bir k\u0131sm\u0131 m\u00fcteselsilen sorumlu olmay\u0131 kabul etmesi durumunda, m\u00fcteselsil bor\u00e7lulu\u011fu kabul etmeyen di\u011fer bor\u00e7lular bak\u0131m\u0131ndan \u0130\u0130K m.203 h\u00fckm\u00fcn\u00fcn uygulama alan\u0131 bulmamas\u0131 gerekmektedir. Zira, m.203\/1 h\u00fckm\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u201cBir borcu birlikte taahh\u00fct edenlerin, iflas muameleleri bir zamana tesad\u00fcf ederse<\/i>\u2026\u201d demek suretiyle, borcun birlikte taahh\u00fct edilmesi \u00f6n \u015fart\u0131n\u0131 pe\u015finen kabul etmektedir. Yine, yukarda de\u011findi\u011fimiz \u00fczere, m\u00fcteselsil bor\u00e7lu olma iradesi, ge\u00e7erlilik \u015fekline ba\u011fl\u0131 olan s\u00f6zle\u015fmelerde, bu \u015fekle uygun olarak a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Bu nedenle, ge\u00e7erlilik \u015fekline ba\u011fl\u0131 olan s\u00f6zle\u015fme nedeniyle m\u00fc\u015ftereken bor\u00e7lu olanlar\u0131n iflas muamelesi bir zamana tesad\u00fcf etmesine ra\u011fmen, m\u00fcteselsil bor\u00e7lu olma iradesi \u015fekle uygun olarak a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda, bor\u00e7lular bak\u0131m\u0131ndan \u0130\u0130K m.203 h\u00fckm\u00fc uygulama alan\u0131 bulmamas\u0131 gerekmektedir. \u015eayet, alacakl\u0131 bor\u00e7lular\u0131n her birinden alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 isteyebilecek durumda oldu\u011funu, yani \u201cm\u00fcteselsil bor\u00e7lulu\u011fun\u201d oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 ispat etmesi durumunda \u0130\u0130K m.203 h\u00fckm\u00fc uygulanacakt\u0131r.<\/span><\/span>
\nYine yukar\u0131da a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, alacakl\u0131n\u0131n, ifa talebiyle kar\u015f\u0131la\u015fan bor\u00e7lulardan her birinin, alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebilece\u011fi ortak def\u2019 i ve itirazlar ile ki\u015fisel def\u2019 i ve itirazlar\u0131 mevcut olup, ortak def\u2019 i ve itirazlar\u0131 ileri s\u00fcrmek, sadece bir hak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Bunu ileri s\u00fcrmeyen bor\u00e7lu, di\u011fer bor\u00e7lulara y\u00f6nelik r\u00fccu hakk\u0131n\u0131 kaybeder. Halbuki, ki\u015fisel def\u2019 i ve itirazlar\u0131 ileri s\u00fcrmek sadece bir hak olup, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck de\u011fildir. Zira, ki\u015fisel def\u2019 i ve itirazlar\u0131 ileri s\u00fcrmeyen bor\u00e7lunun di\u011fer bor\u00e7lulara r\u00fccu hakk\u0131 kaybolmaz. Acaba, m\u00fc\u015fterek bor\u00e7lunun masas\u0131na, alaca\u011f\u0131n tamam\u0131n\u0131 kaydettirmek isteyen alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131, iflas idaresinin, s\u00f6z\u00fc edilen ortak def\u2019 i ve itirazlar\u0131 ileri s\u00fcrmesi, r\u00fccu hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131labilmesi bak\u0131m\u0131ndan bir zorunlulukmudur? Kanaatimce bir zorunluluk te\u015fkil etmemelidir. Zira, her ne kadar, BK m. 146\u2019 da, m\u00fcteselsil bor\u00e7lunun ifadan ka\u00e7\u0131nma imkan\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir savunma arac\u0131na sahip olmas\u0131na ra\u011fmen, bunu ileri s\u00fcrmeden ifada bulunmas\u0131 halinde, bunun sonu\u00e7lar\u0131na kendisinin katlanmas\u0131 gerekti\u011fini ve dolay\u0131s\u0131yla r\u00fccu hakk\u0131n\u0131 kullanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmekte ise de, bu bir genel h\u00fck\u00fcm olup \u0130\u0130K m.203\u2019 de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen iflas hukukuna \u00f6zg\u00fc \u00f6zel d\u00fczenleme kar\u015f\u0131s\u0131nda uygulama alan\u0131 bulmayaca\u011f\u0131 kanaatindeyim. Dolay\u0131s\u0131yla, \u0130flas idaresi taraf\u0131ndan, alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 ortak def\u2019 i ve itirazlar ileri s\u00fcr\u00fclmemi\u015f olsa dahi, \u0130\u0130K m.203 gere\u011fi, fazla \u00f6demede bulunan masan\u0131n di\u011ferine r\u00fccu hakk\u0131 olacakt\u0131r.<\/span><\/span>
\nTart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken di\u011fer bir \u00f6nemli konu, m\u00fcteselsil kefilin r\u00fccu hakk\u0131 durumudur. Yukar\u0131da temas edildi\u011fi \u00fczere, bir bor\u00e7 ili\u015fkisi nedeniyle, alacakl\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcteselsil bor\u00e7lu s\u0131fat\u0131yla de\u011fil, ba\u015fka bir s\u0131fatla, m\u00fcteselsilen sorumlu tutulabilen bor\u00e7lu bulunabilir. Bu ise, m\u00fcteselsil kefildir. M\u00fcteselsil bor\u00e7ta, bor\u00e7lulardan her biri as\u0131l bor\u00e7lu oldu\u011fu halde, m\u00fcteselsil kefalette, kefil, as\u0131l bor\u00e7lu yerine ifada bulunan ve bu nedenle kendisine de\u011fil, ba\u015fkas\u0131na (as\u0131l bor\u00e7luya) ait bir borcu ifa eden konumundad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, \u201cm\u00fc\u015fterek bor\u00e7lular aksine karar almam\u0131\u015flarsa, m\u00fc\u015fterek borcu e\u015fit hisse kural\u0131 gere\u011fi \u00fcstlenirler\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131, m\u00fcteselsil kefiller bak\u0131m\u0131ndan uygulama alan\u0131 bulmayacak ve borcun e\u015fit hisse tutar\u0131ndaki miktar, m\u00fcteselsil kefil \u00fczerinde kalmayacakt\u0131r. Bu nedenle, as\u0131l bor\u00e7luyla beraber bir zamanda iflas eden m\u00fcteselsil kefil, hissesine d\u00fc\u015fen miktardan fazla \u00f6demede bulundu\u011fu k\u0131s\u0131m bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil \u00f6demede bulundu\u011fu miktar\u0131n tamam\u0131 bak\u0131m\u0131ndan di\u011fer masaya kar\u015f\u0131 r\u00fccu etmesi gerekecektir. Bu durum, \u0130\u0130K m.203\/2 h\u00fckm\u00fcne de ters d\u00fc\u015fmeyecektir. Ancak, \u0130\u0130K m.203\/3\u2019 de masalar\u0131n di\u011fer maslara r\u00fccu hakk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilmesi i\u00e7in hisselerin toplam\u0131 alacak miktar\u0131n\u0131 ge\u00e7mesi gerekti\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle, m\u00fcteselsil kefile ait masa taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00f6demenin tamam\u0131 bak\u0131m\u0131ndan di\u011fer masalara r\u00fccu hakk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilmesi i\u00e7in, hisselerin toplam\u0131 alacak miktar\u0131n\u0131 ge\u00e7mesi gerekmektedir.<\/span><\/span>
\nDolay\u0131s\u0131yla, Yarg\u0131tay\u2019 \u0131n, kefaletten dolay\u0131 bildirilen alaca\u011f\u0131n di\u011fer m\u00fcflisin iflas masas\u0131na kaydedilemeyece\u011fi106 y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, \u0130\u0130K m.203 h\u00fckm\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda hatal\u0131 oldu\u011fu kanaatindeyim.<\/span><\/span><\/p>\n

III. M\u00dcFL\u0130SLE B\u0130RL\u0130KTE BOR\u00c7LU TARAFINDAN BORCUN KISMEN \u00d6DENMES\u0130 (m.204)<\/b><\/span><\/span>
\nBu madde h\u00fckm\u00fcyle kanun koyucu, m\u00fcflisle birlikte bor\u00e7lu olanlardan birisinin, borcu k\u0131smen \u00f6demi\u015f olmas\u0131n\u0131n iflas hukuku bak\u0131m\u0131ndan ne anlam ifade edece\u011fi ve do\u011furaca\u011f\u0131 sonucun ne olaca\u011f\u0131 kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span>
\nBirinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u201cAlacakl\u0131, m\u00fcflisle birlikte bor\u00e7lu olandan alaca\u011f\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f ise, m\u00fc\u015fterek bor\u00e7lunun m\u00fcflise r\u00fccu hakk\u0131 olsun olmas\u0131n, borcun tamam\u0131 masaya kaydolunur<\/i>.\u201d denilmektedir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, alaca\u011f\u0131n\u0131 k\u0131smen tahsil eden alacakl\u0131, m\u00fcflisin masas\u0131na bakiye alaca\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, alaca\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc yazd\u0131rabilir. Alacakl\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 masaya yazd\u0131rabilmesi; kendisine k\u0131smen \u00f6deme yapan m\u00fcflis d\u0131\u015f\u0131ndaki birlikte bor\u00e7lunun masaya kar\u015f\u0131 r\u00fccu hakk\u0131n\u0131n olup olmamas\u0131 durumuyla ilgili de\u011fildir. Bu kural\u0131n amac\u0131; iflas masas\u0131ndan alaca\u011f\u0131n\u0131 belli bir oran dahilinde (garameten) alabilecek olan alacakl\u0131n\u0131n, imkan nispetinde daha bir d\u00fczeyde tatmin edilmesini sa\u011flamakt\u0131r. Aksi durumda, bakiye alaca\u011f\u0131n iflas masas\u0131na kayd\u0131 s\u00f6z konusu olacakt\u0131r ki, burada alacakl\u0131ya d\u00fc\u015fen hisse azalaca\u011f\u0131ndan, garame daha az olacak ve alacakl\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olabildi\u011fince daha fazla tatmini hedefi sa\u011flanamam\u0131\u015f olunacakt\u0131r. Durumun bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda yarar olaca\u011f\u0131 kanaatindeyim. Bu ba\u011flamda; m\u00fcflisle birlikte bor\u00e7lu olan kimseden 100 bin YTL alaca\u011f\u0131n\u0131n 50 bin YTL.\u2019 lik k\u0131sm\u0131n\u0131 tahsil eden alacakl\u0131, m\u00fcflisin masas\u0131na bakiye 50 bin YTL. \u2018 lik alaca\u011f\u0131n\u0131, yazd\u0131rabilece\u011fi gibi, alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131 olan 100 bin YTL.\u2019 ini yazd\u0131rma hakk\u0131na da sahiptir. Alacakl\u0131, m\u00fcflisin masas\u0131na 100 bin YTL yazd\u0131rm\u0131\u015f olup da, masa %50 garame veriyorsa, alacakl\u0131 100 x %50 = 50 bin YTL.\u2019 sini masadan alarak, alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 tahsil etmi\u015f olacakt\u0131r. Bu \u00f6rne\u011fimizde, g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere masalar\u0131n (bor\u00e7lular\u0131n) bir birine r\u00fccu hakk\u0131 yoktur. Buna mukabil, ayn\u0131 \u00f6rnek \u00e7er\u00e7evesinde, masan\u0131n %90 ile \u00f6deme yapt\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131l\u0131rsa, alacakl\u0131ya iflas idaresi taraf\u0131ndan 90 bin YTL \u00f6denmeyecek, alaca\u011f\u0131n\u0131n tamamlamas\u0131 i\u00e7in eklenmesi gereken 50 bin YTL verilecektir(m.204\/3). Geriye kalan 40 bin YTL i\u00e7in r\u00fccu hakk\u0131 olan bir bor\u00e7lu (\u00f6rne\u011fin: kefil) var ise, s\u00f6z konusu 40 bin YTL, garameye girecek ve neticede 40 bin YTL\u2019 nin %90\u2019 \u0131na e\u015fit olan 36 bin YTL\u2019 nin kefile \u00f6denmesi gerekecektir(m.204\/3)107.<\/span><\/span>
\nAlacakl\u0131ya yap\u0131lan k\u0131smi \u00f6demenin, iflas\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nce veya sonra yap\u0131lmas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir \u00f6nemi yoktur. Her iki durumda da, alacakl\u0131 alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 masaya yazd\u0131rma hakk\u0131na sahiptir. S\u00f6z\u00fc edilen m.204\/1 h\u00fckm\u00fcn\u00fcn getirili\u015f amac\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z taktirde de, alacakl\u0131n\u0131n her iki ihtimalde alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 masaya yazd\u0131rma bak\u0131m\u0131ndan bir fark olmad\u0131\u011f\u0131 hususu teyit edilecektir. Ancak, madde h\u00fckm\u00fcn\u00fcn lafz\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise, \u201c\u2026m\u00fcflisle birlikte bor\u00e7lu olandan\u2026\u201d denilmektedir. Bu ise, \u201ciflas takibine maruz kalm\u0131\u015f olanla birlikte bor\u00e7lu olandan alaca\u011f\u0131n k\u0131smen tahsili\u201d \u015feklinde anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla iflas takibinden sonra alaca\u011f\u0131n di\u011fer bor\u00e7ludan k\u0131smen tahsili halinde m\u00fcflisin masas\u0131na alaca\u011f\u0131n tamam\u0131 kaydolunabilir aksi halde tamam\u0131n\u0131n kayd\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde fikir ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Ancak 204\/1 madde h\u00fckm\u00fc, birinci halde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/span><\/span>
\n\u0130\u0130K m. 204\/2,3 f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, \u201ciflas masas\u0131na kaydolunma hakk\u0131 alacakl\u0131n\u0131n ve m\u00fc\u015fterek bor\u00e7lunundur<\/i>(2).\u201d yine, \u201calacakl\u0131 masaca yap\u0131lan taksimde, alaca\u011f\u0131n\u0131n tamam\u0131na d\u00fc\u015fen hisseden, alaca\u011f\u0131n\u0131 tamamlayacak kadar\u0131n\u0131 al\u0131r; geriye kalan paradan, m\u00fc\u015fterek bor\u00e7luya, r\u00fccu hakk\u0131 oldu\u011fu miktara d\u00fc\u015fen hisse verilir. Artan parada masaya kal\u0131r.<\/i>(3)\u201d denilmektedir. \u0130kinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fc ile yasa koyucu, m\u00fc\u015fterek bor\u00e7luya alacakl\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ayn\u0131 alacak i\u00e7in m\u00fckerrer kay\u0131t yapt\u0131rma imkan\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f de\u011fildir. M\u00fc\u015fterek bor\u00e7lunun, alacakl\u0131n\u0131n yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kayd\u0131n kapsam\u0131 i\u00e7inde yapt\u0131raca\u011f\u0131 kay\u0131t, kendisinden tahsil edilmi\u015f olan garamenin, iflas makamlar\u0131nca bilinmesini sa\u011flamak ve bu ba\u011flamda, alacakl\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131ndan fazla bir miktar\u0131 elde etmesini \u00f6nleyerek, e\u011fer bir fazla k\u0131s\u0131m olu\u015facaksa, bu k\u0131sma d\u00fc\u015fecek garamenin, r\u00fccu hakk\u0131na sahip m\u00fc\u015fterek bor\u00e7luya \u00f6denmesini sa\u011flamaya y\u00f6nelik bir tedbir niteli\u011fini ta\u015f\u0131maktad\u0131r108. S\u00f6z\u00fc edilen 204\/3 h\u00fckm\u00fc, yukar\u0131da verilen \u00f6rnekte, somut olarak izah edilmi\u015ftir.<\/span><\/span><\/p>\n

CONCLUSION<\/b><\/span><\/span>
\n\u0130\u0130K m.203 ve 204 h\u00fck\u00fcmlerinin, Bor\u00e7lar Kanunun genel h\u00fck\u00fcmleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirilmesi ve yorumlanmas\u0131 gerekmektedir. Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda s\u0131k\u00e7a rastlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, genel h\u00fck\u00fcmler g\u00f6z ard\u0131 edilmemeli ve \u00f6zel h\u00fck\u00fcmlerle birlikte de\u011ferlendirme yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/span>
\nYukar\u0131da yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalardan ve tart\u0131\u015fmalardan da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, \u0130\u0130K m.203 h\u00fckm\u00fc daha somut bir \u015fekilde kaleme al\u0131nmas\u0131 ve b\u00f6ylece tart\u0131\u015fmalar\u0131n ve belirsizliklerin bertaraf edilmesi gerekmektedir. Aksi durumda, yanl\u0131\u015f yorum ve anla\u015f\u0131lmalarla, uygulamada telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan sonu\u00e7lara neden olabilecektir.<\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

M\u00dc\u015eTEREK BOR\u00c7LULARIN B\u0130R ZAMANDA \u0130FLASI VE M\u00dcFL\u0130SLE B\u0130RL\u0130KTE BOR\u00c7LU\u00a0TARAFINDAN BORCUN KISMEN \u00d6DENMES\u0130 (\u0130\u0130K.m.2003 ve 204) G\u0130R\u0130\u015e Ticari hayat\u0131n bir gereklili\u011fi olarak, baz\u0131 durumlarda birden fazla \u015fahs\u0131n ayn\u0131 borcu \u00fcstlenmeleri (m\u00fcteselsil bor\u00e7luluk) g\u00f6r\u00fclmekte ve \u00fcstlenilen borcun \u00f6denmemesi halinde, her iki bor\u00e7lu hakk\u0131nda iflas takibi yap\u0131labilmektedir. Yine, baz\u0131 hallerde, bir bor\u00e7lu hakk\u0131nda yap\u0131lan iflas takibine konu k\u0131l\u0131nan […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-2029","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hhhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hhhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hhhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hhhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hhhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2029"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hhhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2030,"href":"https:\/\/hhhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2029\/revisions\/2030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hhhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hhhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hhhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}